Verzetsoma

Carlijn Vis

Ellis Brandon is 17 jaar als de oorlog uitbreekt. Ze gaat direct bij het verzet, maar als de Gestapo haar op het spoor is, besluit ze naar Engeland te vluchten. Over die reis doet ze acht maanden. "Je mag niet bang zijn, want dan doe je domme dingen." Dit is haar verzetsverhaal.

Ellis Brandon, 92 jaar, neemt een trekje van haar elegante witte sigaret. Haar familie vindt dat ze moet stoppen met roken, maar hoe harder ze dat roepen, hoe minder ze dat van plan is.

Want Brandon doet waar ze zin in heeft, altijd al gedaan. Het is haar leven, zij bepaalt wat er gebeurt. Ze heeft ervoor gevochten om haar eigen keuzes te kunnen maken, en die vrijheid gaat ze nooit opgeven.

“Zal ik je eens iets geks vertellen? Ik denk dat ik niet zo veel ben veranderd sinds ik 17 jaar was. Een heleboel ideeën die ik nu heb, had ik ook al toen ik jong was.” Haar moeder overleed toen ze 6 jaar was en daardoor is ze vroeg volwassen geworden zegt ze. En haar vader dan? Ze heeft altijd het gevoel gehad dat ze meer voor hem zorgde dan andersom. 

Zonder moeder groeide ze op in een mannenwereld, en daardoor is “mannendenken” haar vertrouwd. Ze doelt op het rechtlijnige in haar karakter: als jong meisje al beoordeelde ze of iemand goed of slecht was, zwart of wit. Een grijs gebied bestaat niet. Het idee dat een mens goed of fout is, werd in oorlogstijd alleen maar sterker: je móést daarin een keuze maken en dat kon een kwestie van leven of dood zijn.

“Ik zie mensen nog altijd in de manier waarop ze te vertrouwen zijn. Als we nieuwe mensen ontmoeten en mijn man zegt: ‘Goh, wat een aardig stel, hè?’ dan antwoord ik: ‘Aardig, ja, maar ik zou niet bij ze willen onderduiken’.” En daarna lachend: “Daar merken zij verder niks van hoor, ik blijf wel aardig tegen ze!” Of ze ook daadwerkelijk onbetrouwbaar zijn, weet ze niet zeker, maar zo werkt haar meetlat nou eenmaal: een erfenis uit de oorlog. Net als de vriezer vol kliekjes.

Haar broekspijpen zitten in haar zwarte Uggs gestopt, het pakje sigaretten in de schacht van haar rechterschoen. Assen doet ze in een zilveren asbak, in de koffie gaan telkens een paar zoetjes en per dag verslindt ze twee kranten. Autorijden gaat zonder bril, haar ogen heeft ze een paar jaar geleden laten laseren. Als 92-jarige dame is ze nog altijd toekomstgericht: elke dag kan er iets nieuws worden geleerd of gelezen. Haar agenda staat vol met afspraken en klusjes: een lezing in het Verzetsmuseum, een middagje slenteren op de TEFAF (“om te kijken, niet om te kopen”), de tuinstoelen schilderen of het zilver poetsen. Ze doet het allemaal zelf, stilzitten is er nauwelijks bij. Als er vrienden of familie uit Nederland naar België rijden, waar ze woont, krijgen ze een behoorlijke maaltijd: eerst koffie met zelfgebakken cake, daarna zalm uit de oven, met aardappeltjes en een saus van rivierkreeftjes. En donkere chocolademousse toe. Maar het kan ook een hertenbiefstuk met jus en puree zijn, een artisjok als voorafje en een enorme taart gedecoreerd met schuimpjes toe. Ze kookt nooit twee keer hetzelfde. Soms lijkt het alsof ze iedere dag leeft alsof het de laatste zou kunnen zijn.

€1,49 Download nu Beschikbare versies
EPUB

Alle ebooks